Aristoteles

Mantıktan biyolojiye birçok alanın temelini atan Antik Yunan filozofu ve polimatı (MÖ 384-322). Aristoteles bu sitede tek bir başlık altına sığmıyor, çünkü neredeyse her konuya parmağı değmiş. Dünya'nın yuvarlak olduğunu daha antik çağda yazıyla kanıtladığını anlattım; ama aynı adamın evrenin merkezine Dünya'yı koyduğunu da. Beni çeken tam olarak bu: hem çok şeyi doğru görmüş hem de yüzyıllarca süren bir hatayı miras bırakmış biri. Onu kusursuz bir otorite olarak değil, fikirleri sınanması gereken bir düşünür olarak ele aldım. Doğru bilgiye mantıkla varma ısrarı bugün hâlâ sağlam dururken, gökyüzü modeli çoktan çökmüş durumda.

Aristoteles'i en çok onun aslında ne kadar pratik bir gözlemci olduğu yönüyle sevdim. Tiyatroyu açıklarken kullandığı retorik teorisi, trajedideki hamartia kavramı, hatta gülmenin neden geldiğine dair uyumsuzluk fikri hep insanı izlemekten doğmuş. Öfke üzerine ilk yazanlardan biri olması, değişimin küçük adımlarla geldiğini söylemesi, bunlar bana onun kürsüdeki bir filozoftan çok hayatı kurcalayan biri olduğunu gösterdi. Zaman gibi en soyut soruda bile elini taşın altına koymuş. Tam da bu yüzden hatalarına rağmen hâlâ konuşmaya değer.