Thomas Edison

Ampul, fonograf ve film kamerası gibi icatlarıyla tanınan ABD'li mucit ve iş insanı (1847-1931). Edison bu sitede çoğunlukla bir mucit olarak değil, bir efsanenin merkezindeki tartışmalı isim olarak çıkıyor karşıma. Ampulün patentini onun aldığı doğru ama Swann, Latimer ve Davy de aynı prototip üzerinde çalışmıştı; benzer bir hikaye sinemanın icadında ve Sinemanın Doğuşu bölümünde de var. Beni ilgilendiren tam da bu: bir buluşu tek bir insana yazmanın ne kadar yanıltıcı olduğu. Kinetoskop, 117 yıldır yanan ampul ya da 1880'deki o iddialı röportajı verdiği robot hizmetçi yazısında onu hep bu temkinli mesafeyle andım.

Diğer yandan Edison'un çalışma biçimi de ayrı bir merak konusu oldu benim için. Hatalardan Doğan Keşifler bölümünde onun meşhur hikayesini, başarısızlığı bir yöntem olarak görmenin örneği diye anlattım; uyku tekniğini ise Dali'yle birlikte, sıra dışı bir zihin alışkanlığı olarak ele aldım. Kodlayarak sanat yazısında 1900'lerden bir etkileşim fikrini onun bir filmine bağladım. Yani Edison'u dâhi diye yüceltmek yerine, fikrin nasıl sahiplenildiğini ve denemenin nasıl bir disipline dönüştüğünü düşünmek için bir bahane gibi kullandım.